Z dnia na dzień rośnie powodzenie Halki, publiczność dobija się w kasie o bilety, a teatr każdego wieczoru jest szczelnie wypełniony. Do końca pierwszego półrocza wystawiono ją 25 razy, na koniec roku odnotowano 35 przedstawień. Takim powodzeniem nie cieszyła się jeszcze w Warszawie żadna opera. Pół roku po warszawskiej premierze kompozytor przenosi się z Wilna do Warszawy stając się najbardziej oczekiwaną osobą warszawskich salonów i ukochanym kompozytorem Warszawy. Otrzymuje stanowisko dyrygenta Teatru Wielkiego, później również dyrektora, co pozwoli mu na przygotowanie na jego scenie prapremiery każdej następnej swojej opery. Flis – wrzesień 1958, Hrabina – luty 1869, Jawnuta, Verbum nobile – styczeń 1861, Straszny dwór – wrzesień 1865, Paria – grudzień 1869, Beata – luty 1872, W 1866 roku Moniuszko zostaje mianowany profesorem harmonii i kontrapunktu w warszawskim Instytucie Muzycznym.
Żadna opera wystawiona na polskich scenach nie zyskała nigdy takiej popularności jaką od pod ponad 165 lat cieszy się moniuszkowska Halka. W 1900 roku odnotowano 500 jej przedstawień tylko w Teatrze Wielkim w Warszawie, 8 października 1935 roku było już 1000 spektakli. Do grudnia 1995 roku odbyło się 1865 przedstawień. Dzisiaj można mówić o liczbie ponad dwóch tysięcy przedstawień tylko na stołecznej scenie. Blisko 700 razy prezentowano Halkę na scenie Opery Śląskiej w Bytomiu. Niewiele mniej we Wrocławiu i Poznaniu. To dzieło jest bez wątpienia najpopularniejszą i najbardziej lubianą operą w Polsce. Jednakową miłością darzy ją publiczność i najwięksi polscy artyści. Wystarczy wspomnieć wielkie kreacje tytułowej bohaterki w ujęciu: Janiny Korolewicz – Waydowej, Marii Mokrzyckiej, Matyldy Polińskiej, Franciszki Platówny, Wiktorii Calmy – pierwsza powojenna Halka, Antoniny Kaweckiej, Alicji Dankowskiej, Marii Foltyn, Bożeny Kinasz – Mikołajczyk, Barbary Zagórzanki. Mieliśmy też znakomitych wykonawców partii Jontka, najwięksi to: Aleksander Myszuga, Ignacy Dygas, Stanisław Gruszczyński, Bogdan Paprocki, Wacław Domieniecki, Wiesław Ochman. Nie ma w Polsce teatru operowego, na afiszu którego przez dłuższy nie byłoby tej opery. Trafiła też Halka na zagraniczne sceny. Pierwsza wystawia ją w 1868 roku Praga – Narodne Divadlo pod dyrekcją Bedricha Smetany, rok później Moskwa, następnie Petersburg. W 1903 pojawia się w Mediolanie (Teatro Lirico), 1926 roku w Wiedniu (Volksoper), a w 1933 roku w Belgradzie. Później kolejno: Zagrzeb (1934), Hamburg i Zurych (1935), Berlin i Helsinki (1936). Prawdziwy „wysp” nowych inscenizacji mieliśmy po II wojnie światowej. Wiele z nich: Hawana, Mexico City, Nowosybirsk, Kurtyba, Osaka, zawdzięczamy Marii Fołtyn, niestrudzonej w propagowaniu twórczości Moniuszki.
Halką otwierano kolejne, po II wojnie światowej, polskie teatry operowe: w czerwcu 1945 roku Operę Śląską, we wrześniu 1945 Operę Wrocławską. Halką rozpoczęła działalność Opera Poznańska po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku. Premierą Halki otwierano w 1967 roku nowy gmach Teatru Wielkiego w Łodzi. To dzieło było drugą premierą w odbudowanym, po wojennych zniszczeniach, Teatrze Wielkim w Warszawie w 1965 roku, gdzie do 2018 roku miała ponad 930 spektakli.
Wystawione w ostatnich latach inscenizacje Halki starają się odnosić do współczesności. – Sięgnijmy za fasadę tradycji – nawołują dzisiejsi reżyserzy. Efekt tego sięgania najczęściej bywa – oględnie mówiąc – najczęściej dyskusyjny. Chociaż trzy ostatnie inscenizacje; Lublin (reżyseria Jarosław Kilian), Bytom (reżyseria Emil Wesołowski), Białystok (reżyseria Michał Znaniecki) dowodzą. że można Halkę zrealizować w sposób nowoczesny bardziej przystający do naszych czasów. W tym ostatnim teatrze wystawiono Halkę w dwóch wersjach włoskiej i polskiej. Przedstawienie we włoskiej wersji językowej z 1857 roku, autorstwa Giuseppe Achille Bonoldi, twórcy włoskiej wersji libretta, było prawykonaniem w wersji scenicznej. W obu przypadkach dyrygował Fabio Biondi, entuzjasta muzyki Moniuszki.
Adam Czopek
