Uchodził za dyrygenta wymagającego od orkiestry, którą dyrygował, precyzji i właściwej ekspresji, zawsze mocno mad tym pracował. Kiedy został dyrektorem Chicago Symphony mówiono o nim, że pod jego batutą „nawet kotły śpiewają”. Miał opinię pracowitego, pełnego emocjonalnego żaru, „apostoła muzyki”. Dyrygował i współpracował z wszystkimi niemal renomowanymi zespołami symfonicznymi, by wymienić: Royal Concertgebouw  w Amsterdamie, Izrael Philharmonic, New York Philharmonic, Chicago i Cleveland Orchestra, Symphony London Symphony, Vienna Philharmonic, Berliner Philharmoniker czy Bawarską Orkiestrę Radiową. Z tym ostatnim zespołem pracował od 1961 do 1979 roku. W opinii wielu znawców przedmiotu były to lata szczytowego okresu jego artystycznej kariery.

Kochał dzieła klasyków: Wolfganga Amadeusza Mozarta, Ludwiga  van Beethovena (nagrał wszystkie jego symfonie), Johanesa Brahmsa, Roberta Schumanna. Miał w repertuarze – i nagrał – wszystkie symfonie Gustawa Mahlera. Z wytrwałą pasją lansował muzykę kompozytorów Czeskich. Zwykł mawiać: Jako mały naród, nie możemy odnieść zwycięstwa za granicą inaczej, jak tylko prezentując się światu jako naród o wysokiej kulturze artystycznej. Możemy to robić z czystym sumieniem. Dzięki naszej muzyce możemy rościć sobie prawo do jednej z czołowych pozycji. Misją naszego narodu na świecie jest bycie nosicielem kultury. Nie unikał też prezentowania muzyki kompozytorów współczesnych: Beli Bartoka, Oliviera Messiaena, Paula Hindemitha, Aarona Coplanda, Arnolda Schönberga. W czasie wojny nie dyrygował muzyką Ryszarda Wagnera, ale po zakończeniu wojny już tak. Jego nagranie Śpiewaków norymberskich i Parsifala zyskały bardzo wysokie oceny międzynarodowej krytyki.Podobnym uznaniem cieszyły się jego interpretacje Lohengrina i Tannhäsera.

Rafael Kubelík urodził się 29 czerwca 1914 roku, w Býchorach koło Pragi. Dzień po zamachu na arcyksięcia Ferdynanda, co stało się początkiem I wojny światowej. Był szóstym dzieckiem znanego czeskiego skrzypka Jana  Kubelika. Jego matką była węgierska hrabina, Anna Julie Marie Széll von Bessenyö. Pierwsze lekcje muzyki i gry na skrzypcach pod okiem własnego ojca doprowadziły go do Konserwatorium w Pradze, do którego wstąpił w wieku 14 lat. Studiował grę na skrzypcach i fortepianie oraz kompozycję. Jego nauczycielem skrzypiec był Jindřich Feld, kompozycję studiował u Otakara Šína, dyrygentury uczył się u Pavla Dědečka. Konserwatorium ukończył w 1933 roku. Jako dyrygent debiutował z zespołem Czeskiej Filharmonii w styczniu 1934 roku. Zagrał wówczas jeden z błyskotliwych koncertów skrzypcowych Nicolo Paganiniego oraz własną kompozycję – Fantazja na skrzypce i orkiestrę opus 10. Rafael Kubelík był także utalentowanym pianistą i akompaniował swojemu ojcu podczas tournée po Stanach Zjednoczonych w 1935 roku. Lata II wojny światowej przeżył w Pradze, jednak po odmowie  muzycznego powitania Karla Hermanna Franka przez kilka miesięcy ukrywał się na wsi przed gestapo.

W latach 1936–1939 i 1941–1948 był dyrygentem Filharmonii Czeskiej w Pradze, a od 1942 jej kierownikiem artystycznym. Przez dwa sezony (1939-1941) był dyrektorem muzycznym Opery w Brnie. W latach 1955–1958 był dyrektorem muzycznym i dyrygentem opery Covent Garden w Londynie, w tym czasie zaprezentował londyńczykom dwie czeskie opery – Jenůfę i Sprzedaną narzeczoną. W latach 1972 – 1974 był dyrektorem muzycznym Metropolitan Opera w Nowym Jorku, gdzie prowadził amerykańska premierę Trojan Berlioza. Współpracował z festiwalami w Salzburgu i Glyndebourne oraz Edynburgu i Lucernie. W 1957 roku dyrygował i nagrywał światową premierę pełnej wersji Trojan Hectora Berlioza. Dwa lata później – 27 maja 1960 dyrygował Trojanami w mediolańskiej La Scali, co było włoską premierą tej opery. Kubelík dyrygował pierwszym powojennym koncertem praskiej orkiestry w maju 1945 roku. W 1946 roku współtworzył Festiwal Praska Wiosna i prowadził 12 maja inauguracyjny koncert tego festiwalu, który z czasem zyskał międzynarodową renomę.

Jako nieprzejednany przeciwnik ówczesnego systemu w Czechosłowacji w 1948 roku wyjechał potajemnie za granicę. Żonę o tym, że wyjeżdżają z kraju na stałe, poinformował dopiero w samolocie, kiedy ten opuścił granice Czechosłowacji.  „Przeżyłem jedną formę bestialskiej tyranii, nazizm” – powiedział w jednym z wywiadów – „Z zasady nie zamierzałem przeżywać kolejnej”. Schronił się w Wielkiej Brytanii. W 1967 roku otrzymał obywatelstwo szwajcarskie. Od tego momentu jego kariera była związana Europą i Ameryką oraz Australią. Kilkakrotnie zapraszany do Czechosłowacji kategorycznie odmawiał przyjazdu. Twierdził przy tych okazjach, że wróci jak: każdy porządny Czech i Słowak, z talentem czy bez, musi mieć wolność wyznania, wolność tworzenia, wolność słowa i swobodę przemieszczania się.  Opuszczając ojczyste strony przysiąg, że nie wróci, dopóki kraj nie zostanie wyzwolony – dotrzymał słowa! W 1990 roku przyjął doktorat honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze. Fakt przyznania mu tego honorowego tytułu uświetnił prowadzeniem specjalnego koncertu w Pradze w ramach festiwalu Praska Wiosna, którego – jak już wspomniałem – był współorganizatorem. Poprowadził wówczas cykl sześciu poematów symfonicznych Má vlast (Moja Ojczyzna) Bedricha Smetany. Był to zarazem jeden ostatnich z jego koncertów. Można powiedzieć, że w Pradze rozpoczął i zakończył swoją artystyczną drogę. Trwała 57 lat. Definitywnie rozstał się z dyrygenturą w listopadzie 1991 roku, podczas tournée Czeskiej Filharmonii po Japonii. 

Jako kompozytor Kubelík pisał w stylu neoromantycznym. Jego dorobek w tym względzie obejmuje pięć oper (między innymi Veronika (wystawiona w Brnie w 1947 roku) oraz Cornelia Faroli (wystawiona w Augsburgu w 1972 roku) pozostałe trzy nie miały jeszcze swoich prawykonań. Ponadto skomponował, trzy symfonie, muzykę kameralną, utwory chóralne i pieśni.

W 1985 roku pogarszający się stan zdrowia zmusił artystę do rezygnacji z dalszej kariery artystycznej. Już tylko w wyjątkowych okazjach stawał przed orkiestrą, jedną z tych wyjątkowych okazji był powrót do ukochanej Pragi w 1990 roku. Zmarł  11 sierpnia 1996 roku w Lucernie. Jego prochy spoczęły obok grobu ojca na cmentarzu Wyszehradzkim w Pradze.

Adam Czopek