Uchodził z dyrygenta o wyrafinowanym stylu prowadzenia orkiestry. Jego wykonania cechowała dbałość o przejrzystość formy prezentowanego dzieła muzycznego. Pasją Kurta Masura była muzyka: Johanna Sebastiana Bacha, Feliksa Mendelsohna-Bartholdy’ego, Johannesa Brahmsa, Ludwiga van Beethovena, Gustava Mahlera i Piotra Czajkowskiego, czyli wielka romantyczna klasyka, której dzieła chętnie brał na swój dyrygencki pulpit. W długiej karierze dyrygenta współpracował z większością renomowanych orkiestr symfonicznych na świecie, wiele z nich w uznaniu jego dyrygenckiej klasy nadało mu honorowy dożywotniego dyrygenta gościnnego. Co prawda początkowo jego kariera ograniczona była do orkiestr Niemiec Wschodnich. Jednak w momencie kiedy runął Mur Berliński, co było wstępem do zjednoczenia Niemiec, kariera Masura rozprzestrzeniła się dosłownie na cały świat. Jednym z ważniejszych momentów tego kariery było dyrygowanie IX Symfonią d-moll L. van Beethovena z okazji obchodów zjednoczenia Niemiec w 1990 roku. Dyrygował też Filharmonikami Nowojorskimi podczas specjalnego koncertu po ataku terrorystycznym na World Trade Center 11 września 2001 roku, w Nowym Jorku, wykonano wówczas Ein deutsches Requiem Brahmsa. Wśród wielu nagród i odznaczeń jakie w całej karierze otrzymał, szczególnie sobie cenił tytuł Europejczyka Roku (1990) oraz Muzyka Roku (1993), Amerykański debiut w Stanach Zjednoczonych zaliczył w 1974 roku, dyrygując Cleveland Orchestra. W tym samym roku prowadził pierwsze amerykańskie tournée lipskiego Gewandhausorchester.
Kurt Masur przyszedł na świat 18 lipca 1927 roku Brzegu, na Dolnym Śląsku, w czasie kiedy Brzeg (Brieg) był miastem niemieckim. W latach 1942–1944 studiował grę na fortepianie i wiolonczeli we Wrocławiu (wtedy Breslau). Jedna z legend jakie otaczają postać tego znakomitego muzyka związana jest z tym miastem – „Brzmienie organów z kościoła św. Elżbiety było jednym z wydarzeń, za sprawą którego Kurt Masur zdecydował się związać swoje życie z muzyką – co przypomniano przy okazji odsłonięcia pamiątkowej tablicy jemu poświęconej w kościele św. Elżbiety w 2015 roku. Jednak studia z zakresu dyrygentury odbył w Lipsku, w latach 1946-1948. Nie ukończył ich, bo wcześniej przyjął propozycję pracy korepetytora w Landestheater w Halle.
Trzy lata później został pierwszym dyrygentem w Städtischen Bühnen w Erfurcie. Kolejnym krokiem jego kariery było prowadzenie orkiestry w Städtischen Theatern w Lipsku. Pierwsze lata dyrygenckiej kariery Masura związane były orkiestrami Niemiec Wschodnich w Dreźnie (Drezdeńska Orkiestra Symfoniczna, do 1958 roku) oraz Lipsku (Gewandhausorchester, do 1996 roku). W tym czasie równolegle współpracował z Komische Oper w Berlinie (1960-1964). Jednak z teatrami muzycznymi współpracował jedynie na początku kariery, później skoncentrował swoje zainteresowania na symfonice. Sława jaką zyskał pracując w Niemczech Wschodnich spowodowała zainteresowania muzycznego świata jego sztuką, co zaowocowało napływem propozycji z całego niemal świata. Pod Jego batutą wystąpiły między innymi: Narodowa Orkiestra Chińskiej Republiki Ludowej, Światowa Orkiestra Młodych, Berlińska Orkiestra Symfoniczna, Orkiestra Kameralna Mahlera, Orkiestra Paryska, Orkiestra w Berlinie, królewska Orkiestra Cocertgebouw w Amsterdamie oraz Bawarska Orkiestra Radiowa w Monachium.
W 1991 objął stanowisko dyrektora muzycznego Nowojorskich Filharmoników. Jego poprzednikami na tym stanowisku byli między innymi: Gustav Mahler, Arturo Toscanini, Leonard Bernstein, Pierre Boulez i Zubin Mehta. Będzie nim do 2002 roku, odszedł po głośnym konflikcie z Deborah Borda, ówczesną dyrektor wykonawczą zespołu. Jednocześnie, w uznaniu jego pracy z tą słynną orkiestrą został mianowany emerytowanym dyrektorem muzycznym, nowym tytułem stworzonym dla niego. Były Nowojorskich Filharmoników koncertmistrz Glenn Dicterow powiedział w 2012 roku: „Potrzeba wielkiej osobowości, aby zjednoczyć 105 graczy na scenie — aby wszyscy byli tak zainspirowani jak on — i, uh, to ciężka praca. A on jest po prostu tak wymagający i intensywny, że myślę, że on, po prostu przez samą intensywność swojej osobowości, myślę, że to w pewien sposób przekształciło większość z nas”. Stanowisk kierowniczych słynnych orkiestr pełnił wiele. Dla przykładu, w latach 2000 – 2007 był głównym dyrygentem London Philharmonic Orchestra. Od kwietnia 2002 do września 2008 pełnił funkcję dyrektora muzycznego Orchestre National de France. Później przyjął tytuł honorowego dyrektora tej orkiestry. Posiadał też honorowy dożywotni tytuł gościnnego dyrygenta Izraelskiej Orkiestry Symfonicznej.
Kurt Masur wielokrotnie odwiedzał Polskę oraz rodzinny Brzeg. Wspierał brzeską szkolę muzyczną fundując dla placówki fortepian. Ostatnia wizyta Kurta Masura w rodzinnym mieście miała miejsce 20 września 2015 roku. Od 1996 dyrygent był honorowym obywatelem Brzegu, w którym w 2005 otwarto Instytut Kurta Masura. Instytut był miejscem, w którym artysta prowadził dyrygenckie kursy mistrzowskie, a swoje honorarium przeznaczał na edukację muzyczną dzieci i młodzieży z Brzegu i Wrocławiu. W latach 2004 i 2006 prowadził w Filharmonii we Wrocławiu Międzynarodowe Dyrygenckie Kursy Mistrzowskie współorganizowane przez Fundację EuroSilesia. Od 1975 roku był również profesorem Akademii Muzycznej w Lipsku. 17 maja 2007 roku nadano Artyście Honorowe Obywatelstwo Wrocławia.
Dziewięciokrotnie uhonorowany tytułem doktora honoris causa, m.in. przez The Julliard School of Music w Nowym Jorku, Uniwersytet w Lipsku oraz Yale University. W uznaniu wielkich zasług, jakie Kurt Masur położył dla rozwoju sztuki muzycznej, a także wobec silnych więzi, jakie łączyły artystę ze Śląskiem, Senat Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu postanowił uhonorować artystę tytułem Doktora Honoris Causa w 1999 roku.
Jako dyrygent po raz ostatni wystąpił wiosną 2014 roku w Filharmonii Berlińskiej. Kurt Masur, zmarł 19 grudnia 2015 roku, w szpitalu w Greenwich, w wyniku powikłań choroby Parkinsona. Uroczystości pogrzebowe z udziałem Orkiestry Gewandhaus i chóru Thomanerchor, odbyły się w kościele św. Tomasza w Lipsku. Zgodnie ze swoją wolą został pochowany w tym mieście na Cmentarzu Południowym.
Adam Czopek
