W Teatrze Wielkim w Łodzi trwają intensywne prace nad premierą nowej inscenizacji Tosci Giacomo Pucciniego, którą zapowiedziano na 4 października 2025 roku. Będzie to szósta Tosca w historii łódzkiej sceny operowej. Tym razem nad kształtem scenicznym jednej z najpopularniejszych oper pracują zgodnie: Giorgio Madia – reżyseria i światła, Domenico Franchi – scenografia i kostiumy oraz Rafał Janik – kierownictwo muzyczne. Partię tytułowej bohaterki przygotowują: Anna Patalong, Sarah Tisba, Małgorzata Trojanowska oraz Anna Wierzbicka. W partii Cavaradossiego występować będą, David Esteban i Dominik Sutowicz. Rolę Barona Scarpii śpiewać będą, Daniel Mirosław i Krzysztof Szymański.
Tosca jest jednym z niewielu dzieł, w którym to co dzieje się na scenie ma ściśle określony czas i miejsce. Akcja opery rozgrywa się 17 czerwca 1800 roku w Rzymie i obejmuje 24 godziny. Kolejne akty rozgrywają się w konkretnych miejscach wiecznego miasta. Pierwszy w kościele Sant Andrea della Valle, gdzie malarz Cavaradossi maluje obraz Marii Magdaleny i gdzie szuka schronienia zbiegły z więzienia Angelotti, były konsul Rzeczypospolitej. Drugi, pałacu Farnese, w apartamencie barona Scarpii, okrutnego prefekta rzymskiej policji. Trzeci, zakończony egzekucją Cavaradossiego i samobójczą śmiercią Tosci, na dziedzińcu zamku św. Anioła.
Zwięzła konstrukcja dramaturgiczna libretta napisanego przez Luigi Illicę i Giuseppe Giacosę, znakomita charakterystyka głównych bohaterów dramatu, partie dające solistom wdzięczne pole do popisu wokalnego, oraz wspaniała muzyka, w której splatają się miłość z cierpieniem, smutek z radością. Świetna instrumentacja Pucciniego, w pełni podporządkowana dziejącej się na scenie akcji. To największe wartości Tosci, które zapewniają jej od ponad stu dwudziestu lat (prapremiera odbyła się 14 stycznia 1900 roku w Teatro Canstanzi w Rzymie) nieprzemijającą popularność, również na naszych scenach. Polska prapremiera, z Janiną Korolewicz – Waydową w partii tytułowej, miała miejsce w Operze Lwowskiej w marcu 1903 roku. Kilka miesięcy później, 7 listopada, wystawiono Toscę w Operze Warszawskiej z Gemmą Bellincioni. Po niej partię Tosci śpiewały na warszawskiej scenie m. in. Helena Zboińska – Ruszkowska, Margot Kaftal, Wanda Wermińska, Matylda Polińska, Vera Schwarz. I od tego czasu Tosca jest niemal stale obecna w repertuarach naszych teatrów operowych. Na przykład w Warszawie po II wojnie światowej wystawiono Toscę ponad 600 razy, wystąpiły w nich między innymi: Alina Lewandowska, Maria Fołtyn, Wanda Wermińska, Hanna Rumowska-Machnikowska, Joanna Crotés, Antonina Kawecka, Hanna Lisowska.
W Łodzi pierwszy raz wystawiono Toscę 12 maja 1959 roku na scenie Opery Łódzkiej, odnotowano 60 przedstawień tego dzieła. W marcu 1968 roku wystawiono Toscę ponownie, ale już na scenie Teatru Wielkiego w reżyserii Antoniego Majaka, pod dyrekcją Józefa Klimanka. Niemal dwadzieścia lat później 20 lutego 1988 roku pojawiła się kolejna inscenizacja tej opery tym razem w reżyserii Klausa Wagnera pod dyrekcją Aleksandra Tracza, Czwartą inscenizację, której premiera miała miejsce12 listopada 2005 roku. Następną, premierę – 27 października 2012 roku, przygotowali Waldemar Zawodziński – reżyseria, Maria Balcerek – kostiumy, kierownictwo muzyczne sprawował Tadeusz Kozłowski. W tym czasie łódzcy melomani mieli okazję podziwiania w partii Tosci: Wery Kuźmińskiej, Marii Fołtyn, Teresy Wojtaszek-Kubiak, Małgorzaty Borowik, Joanny Cortes, Moniki Cichockiej, Barbary Kubiak, Anny Wiśniewskiej-Shoppa, Ewy Vesin. Pamiętne kreacje w partii Cavaradossiego tworzyli: Henryk Kłosiński, Tadeusz Kopacki, Roman Spychalski, Jerzy Orłowski, Sylwester Kostecki, Krzysztof Bednarek, Tomasz Kuk. W roli okrutnego Barona Scarpii oklaskiwano: Stanisława Heimbergera, Zenona Studlera, Vołodymyra Openko, Zenona Kowalskiego, Zbigniewa Maciasa, Aleksandra Teligę, Adama Szerszenia.
Jak będzie wyglądała kolejna inscenizacja Tosci, która dzięki genialnej muzyce Pucciniego zupełnie zaćmiła pierwowzór literacki dramatu Victoriena Sardou, przekonamy się już 4 października.
Adam Czopek
