W Operze Wrocławskiej dobiegają końca przygotowania do zapowiedzianej na piątek 28 listopada premiery Salome Richarda Straussa. Inscenizacja będzie wspólnym dziełem zespołu: Mariusz Treliński – reżyseria, Boris Kudlicka – scenografia, Tomasz Wygoda – choreografia oraz Bogumił Palewicz – reżyseria świateł. Kierownictwo muzyczne sprawować będzie Yaroslav Shemet.
Salome, jednoaktowy dramat muzyczny Richarda Straussa, od dnia prapremiery – 9 grudnia 1905 roku w Dreźnie budzi spore kontrowersje. Erotyzm i perwersje są w tym dziele odmieniane przez wszystkie przypadki. Przez co wiele teatrów operowych nie zdecydowało się na jej prezentację. Pierwowzorem literackim była sztuka Oscara Wilde, opowiadająca krwawą historię biblijnej księżniczki Salome, napisana dla Sary Bernhardt. Librecista Hugo von Hofmannsthal zachował niemal bez zmian i skrótów opowiadanie Wilde ukazując ponad ludzką miarę konflikty i namiętności jakie targają jego bohaterami.
Całą, pełną wymownych symboli, atmosferę tego dramatu przenika wybujały erotyzm. Niezwykle wartka akcja ujęta w jednolitą formę bez przerw i kolejnych odsłon, wciąga widza bez reszty w orbitę tego co dzieje się na scenie. Czemu towarzyszy ponad stuosobowa orkiestra, która uzupełniona o dźwięki egzotycznych instrumentów oddaje bliskowschodnią atmosferę w jakiej toczy się akcja. Jednym z najbardziej znanych fragmentów tego dzieła jest zmysłowy taniec siedmiu zasłon, którym Salome uwodzi zakochanego w niej Heroda. W efekcie okrutna Salome otrzymuje na srebrnej tacy ściętą głowę Jana, na której ustach składa namiętny pocałunek. Tego widoku nie może znieść nawet daleki od wzoru cnót Herod, który wydaje rozkaz zabicia oszalałej z perwersyjnej żądzy księżniczki, która pada na płyty tarasu zmiażdżona tarczami żołnierzy Heroda.
Muzyka pełna nieustających napięć i kulminacji przekracza chwilami granice systemu tonalnego oparta jest na zasadzie wielu motywów przewodnich wywodzących się z twórczości Wagnera. Partia Salome, na której właściwie osadzona jest opera, zaliczana jest do grupy tych najtrudniejszych w całej literaturze operowej.
Polska premiera miała miejsce 20 lutego 1908 roku na scenie Opery Warszawskiej, dyrygował kompozytor. Kolejne premiery odnotowano: Warszawa 1930 i 1961 oraz 1993. 2004 i 2016. Bytom 1978, Poznań 1998, Gdańsk 2011, Sopot – Opera Leśna, Baltic Opera Festiwal 2025. Do wykazu 28 listopada 2025 dołączy Opera Wrocławska, która zapowiada, że będzie to spektakl przeznaczony wyłącznie dla widzów dorosłych.
Adam Czopek
