Magazyn Operowy Adama Czopka

Opera, operetka, musical, balet

Cykl Mistrzowie batuty

Sir Colin Davis, dyrygent samouk

Tak naprawdę to Colin Davie swoją przygodę z muzyką rozpoczął od ukończenia Royal College of Music w Londynie w klasie klarnetu Frederica Thurstona. Był stypendystą Fundacji Królewskiego Kolegium Muzycznego (RCM) od 18 września 1944 do 20 lipca 1946 roku. Studiował również grę na fortepianie. Zanim decydował o poświęceniu swojego talentu i serca dyrygenturze pracował jako klarnecista, najpierw w trakcie służby wojskowej w Kawalerii Przybocznej, później współpracował z Festiwalem Operowym w Glyndebourne, gdzie spotkał się z Fritzem Buschem, ówczesnym  szefem festiwalowej orkiestry największym  ówczesnym mistrzem w interpretacji muzyki Mozarta, oraz w New London Chamber Orchestra. Wszystko to jednak ani nie dawało satysfakcji artystycznej, ani nie zabezpieczało w pełni  jego życiowych potrzeb.

Colin Davis dyryguje Missa Solemnis L.Van Beethovena © Chris Christodoulou

Od 1949 roku rozpoczął swoją działalność jako dyrygent, będąc w tym zakresie samoukiem. Początkowo współpracował ze szwedzką orkiestrą kameralną. Szybko zdobył uznanie w tej profesji, co przełożyło się na kolejne propozycje. W latach 1957 – 1958 był asystentem dyrygenta w BBC Scottish Orchestra. Od 1960 roku był dyrektorem muzycznym Sandler’s Wells Theatre, stanowisko to w latach 1967 – 71 zmienił na dyrygenta naczelnego BBC Symphony Orchestra. Po tym okresie zaproponowano mu  stanowisko dyrektora muzycznego Covent Garden w Londynie, piastował je do 1986 roku. W tym okresie występował gościnnie z wieloma orkiestrami europejskimi i amerykańskimi, dyrygował też brytyjską premierą  Lulu Albana Berga (1981) oraz prapremierowymi wykonaniami  oper The Mines of Sulphur  Richarda Rodeneya Bennetta(1965), The Knot Garden (1970) i The Ice Break (1977)  Michaela Tippetta. W 1977 roku, jako pierwszy brytyjski dyrygent, wystąpił a Festiwalu Wagnerowskim w Bayreuth, pierwszym i jedynym dziełem, którym tam dyrygował był Tannhäuser, którym również dyrygował rok później. Od 1983 do 1993 roku był dyrektorem muzycznym Orkiestry Symfonicznej Radia Bawarskiego w Monachium. W latach 1995–2006 piastował funkcję pierwszego dyrygenta i dyrektora muzycznego London Symphony Orchestra. Był to już okres kiedy zdobył sławę wybitnego interpretatora muzyki W.A. Mozarta oraz Beniamina Brittena. Z czasem do grona jego ulubionych kompozytorów dołączyli Hector Berlioz, Igor Strawiński. Zapytany kiedyś dlaczego Mozart odpowiedział, że: „u Mozarta można znaleźć fantastyczną równowagę między elementami, które tworzą muzykę, a tymi, które tworzą człowieka”.

Sir Colin Davis urodził się 25 września 1927 roku w angielskim Weybridge. Był piątym z siedmiorga dzieci, urodził się w zamożnej dzielnicy maklerskiej Surrey. Jego ojciec był jednak urzędnikiem bankowym, a jedyną formą muzyki w rodzinnym mieszkaniu nad sklepem był gramofon, który był dla młodego Colina ukojeniem i radością. W ten sposób „doświadczył swojej drogi do Damaszku”, wykonując VIII Symfonię Beethovena, która uświadomiła mu, to co później nazwał „siłą, delikatnością, pięknem i dzikością muzyki”. Dowiódł tego w nagraniach oper Mozarta, nagrał: Czarodziejski flet, Cosi fan tute, Łaskawość Tytusa, Don Giovanniego, Idomeneo, Wesele Figara, W recenzji nagrania Czarodziejskiego fletu napisano – „Colin Davis w każdym momencie doskonale panuje nad nastrojem, stylistyką i wymową dzieła Mozarta” Pierwszymi operami  Mozarta jakie położył na swoim dyrygenckim pulpicie były, Schauspieldirektor i Don Giovanni. Jednocześnie zwrócił swoje zainteresowania w kierunku klasyków wiedeńskich oraz muzykę Hectora Berlioza, w interpretacji, których szybko zdobył międzynarodowe uznanie. Jego nagranie Trojan Berlioza z 1969 roku nawet dzisiaj budzi szczere uznanie. Podobnie wysoko jest cenione dokonane przez niego nagranie Symfonii Fantastycznej Berlioza z amsterdamską Orkiestrą Concertgebouw oraz Harold  w Italii  z London Symphony Orchetera. Z czasem w bogatych i różnorodnych programach jego koncertów zaczęły się pojawiać dzieła Strawińskiego, Tippetta i Sibeliusa. Przełomowym momentem kariery Sir Colina Davisa okazał się rok 1959 roku, gdy Davis zastąpił niedysponowanego Otto Klemperera w koncertowym wykonaniu Don Giovanniego w Royal Festival Hall oraz Sadler’s Wells Opera, gdzie dyrygował Die Entführung aus dem Serail Mozarta, po których zaproponowała mu już stanowisko głównego dyrygenta BBC Scottish Symphony Orchestra.

Colin Davis

W 1980 roku otrzymał tytuł szlachecki, nadany mu przez królową Elżbietę II. z wielu orderów i medali jakie otrzymał szczególnie sobie cenił Komandorię Imperium Brytyjskiego z 1965 roku oraz Krzyż Oficerski Legii Honorowej.

Idąc dalej śladami kariery Sir Colina Davisa należy wspomnieć o fakcie, że w 1990 roku objął stanowisko głównego dyrygenta gościnnego jednej z najbardziej arystokratycznych orkiestr europejskich, Drezdeńskiej Staatskapelle.

Powszechnie uważa się, że sir Colin Davis wniósł ogromny wkład w brytyjskie życie muzyczne. Współpracował z wieloma czołowymi orkiestrami świata, był głównym dyrygentem i prezesem London Symphony Orchestra, a jego interpretacje utworów Mozarta, Sibeliusa i Berlioza zyskały międzynarodową sławę.

Równie wysoko cenione było zaangażowanie Davisa w edukację i wspieranie talentów młodego pokolenia co znalazło odzwierciedlenie w jego 25-letnim stanowisku międzynarodowego kierownika studiów orkiestrowych w Królewskiej Akademii Muzycznej, pełnionego równolegle z podobną funkcją w Konserwatorium Muzycznym w Dreźnie. W czasie pracy w akademii angażował się w produkcje operowe, koncerty, muzykę kameralną i kursy mistrzowskie.

Zmarł w Londynie 14 kwietnia 2013, w wieku 86 lat.

Adam Czopek