Wiedeń, stolica Austrii, od lat uchodzi za miasto wyjątkowo łaskawe muzyce i jej twórcom. Nie bez racji określa się to miasto mianem muzycznej stolicy świata. Kilkanaście scen muzycznych, dziesiątki mniejszych i większych sal koncertowych oraz dziesiątki zespołów muzycznych, każdego dnia przyciągają publiczność swoimi programami. Idąc przez Wiedeń spacerkiem co rusz spotykamy tego dowody. Muzyczny Wiedeń można też zwiedzać śladami miejsc zamieszkania Mozarta czy Beethovena. W tym mieście działa, od pięciu wieków, słynny Wiedeński Chór Chłopięcy – Wiener Sängerknaben. Regularnie można go usłyszeć między innymi podczas niedzielnej mszy świętej w kaplicy w Hofburgu czy na scenie Musik und Theater, mieszczącej się w najstarszym wiedeńskim ogrodzie barokowym Augarten. Większość świątyń również często zamienia się sale koncertowe.

Z tym miastem związane były losy: Wolfganga Amadeusza Mozarta, Ludwiga van Beethovena, Roberta Stolza, Franza Schuberta. W tym mieście działali też przez pewien czas: Gustaw Mahler, Johannes Brahms, Anton Bruckner, Mianem klasyków wiedeńskich określano: Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Ludwiga van Beethovena. Choć nie wszyscy urodzili się w Wiedniu, to właśnie tam spędzili większość życia, to w tym mieście ich twórczość osiągnęła swoje apogeum. Szczytowe lata swojej bogatej kariery związał z tym miastem Herbert von Karajan, uznany za najwybitniejszego dyrygenta naszych czasów. Za największą śpiewaczkę swoich czasów uchodziła w Wiedniu Lotte Lehmann, która śpiewała podczas prapremiery Kobiety bez cienia Richarda Straussa. Z kolei Maria Jeritza chodziła za wszechwładną primadonnę Opery Wiedeńskiej, u jej boku debiutował w tym teatrze nasz Jan Kiepura. Wiedeńczykiem był Arnold Schönberg, uważany za najwybitniejszego kompozytora XX wieku. Tylko w tym mieście działa Muzeum Dźwięku.

Mimo, że operetka jako gatunek teatru muzycznego narodziła się w Paryżu, to jednak w Wiedniu działali najważniejsi jej twórcy: Johann Strauss, Franz Lehár, Emmerich Kalman, Karl Zeller, Robert Stolz, Paul Abrahám, Franz von Suppé, Leo Fall. To właśnie ich dzieła od Wiednia rozpoczynały zdobywanie świata.
Nie inaczej było w przypadku dzieł operowych, które najczęściej powstawały na życzenie wiedeńskich teatrów już od XVIII wieku. Początek wiedeńskich prapremier dały opery Christopha Willibalda Glucka między innymi Il Ré pastorale i Alceste (Burgtheater). Mozart skomponował dla Wiednia Uprowadzenie z seraju, Cosi fan tutte i Wesele Figara (Burgtheater) oraz Czarodziejski flet (Theater an der Wien). Ostateczna wersja Fidelia van Beethovena też miała swoją prapremierę w wiedeńskim Kärntnetortheater. Dla tego samego teatru Donizetti skomponował Lindę di Chamounix i Marię di Rohan, a Massenet dla Hofoper Werthera.
Kilka wiedeńskich instytucji muzycznych ma światową renomę, należą do tej grupy przede wszystkim: Wiener Staatsoper przyciągająca od 1869 roku melomanów wysokim poziomem artystycznym swoich produkcji oraz Orkiestra Wiedeńskich Filharmoników. uznana za najlepszy zespół symfoniczny na świecie, która pisze swoją przebogatą historię od 1842 roku i związana jest z nazwiskiem kompozytora i dyrygenta Otto Nicolai, jej założyciela. Trzecią instytucją wiedeńską znaną na całym świecie jest gmach Wiedeńskiego Towarzystwa Przyjaciół Muzyki – Musikverein i jego Złota Sala, gdzie odbywają się słynne Koncerty Noworoczne transmitowane na niemal cały świat. Na jednej z głównych ulic centrum Wiednia – Kohlmarkt, pod numerem 9 znajdziemy tablicę poświęconą Fryderykowi Chopinowi, który mieszkał w tym miejscu od listopada 1830 do lipca 1831 roku. W Wiedniu Chopin odniósł swe pierwsze zagraniczne sukcesy i stąd wyruszył w 1831 roku do Paryża, gdzie zyskał międzynarodową sławę. Stojący w parku w Hofburgu pomnik Mozarta stał się niemalże znakiem rozpoznawczym Wiednia, Salzburga i Austrii w ogóle.

Chodząc po wiedeńskich ulicach i parkach spotyka się co rusz dowody uznania dla któregoś muzyka. Park Miejski i jego okolice to nie tylko pozłacany pomnik Johanna Straussa (syna). Rzeźba została odsłonięta 22 lata po śmierci muzyka, w 1921 roku i jest dziełem rzeźbiarza Edmunda Hellmera. W głębi parku spotykamy się z Antonem Brucknerem, Franzem Leharem i Johannesem Brahmsem, nieopodal Parku rozsiadł się Ludwig van Beethoven. Obok Staatsoper mamy ulicę Herberta von Karajana. Na Praterstrasse jest apartament, w którym przez kilka lat żył Johann Strauss (syn) wraz z pierwszą żoną Henriettą Treffz, dzisiaj jest tu muzeum jemu poświęcone. To właśnie w tym apartamencie na pierwszym piętrze kamienicy przy Praterstrasse Strauss skomponował najsłynniejszego swojego walca Nad pięknym modrym Dunajem, który dzisiaj uchodzi za nieoficjalny hymn Austrii.
Adam Czopek




