Magazyn Operowy Adama Czopka

Opera, operetka, musical, balet

Cykl Mistrzowie batuty

Straszyński Olgierd, temperament i ekspresja

Ten znakomity muzyk był wnukiem znanego śpiewaka Witolda Aleksandrowicza. Jest również ojcem Andrzeja Straszyńskiego, równie znanego dyrygenta, który najpierw był asystentem dyrygenta w Teatrze Wielkim (od 1972 r.) następnie dyrygentem (lata 1975–2012), a w okresie 1991–1994 dyrektorem artystycznym Teatru. Olgierd Straszyński uchodził też za znakomitego organizatora życia muzycznego, współtworzył w okresie powojennym wiele orkiestr. Był dyrygentem i kierownikiem artystycznym orkiestr symfonicznych i  teatrów  muzycznych w Warszawie, Lublinie, Bydgoszczy, Koszalinie, Olsztynie, Łodzi, Krakowie i Wrocławiu. Wszędzie gdzie pracował podkreślano jego umiejętności nawiązywania i utrzymania kontaktów z muzykami, z którymi współpracował oraz gruntowną znajomość partytur dzieł, którymi dyrygował.     

Ważnym dniem w życiu tego dyrygenta był 4 grudnia 1945. Był to dzień pierwszego po zakończeniu II wojny światowej przedstawienia operowego w straszliwie zniszczonej  Warszawie. Złożyły się na to wydarzenie, Verbum nobile Stanisława Moniuszki i Pajace Ruggiero Leoncavalla przez niego prowadzone ze skompletowaną przez siebie orkiestrą. To historyczne wydarzenie miało miejsce w sali dawnego teatru Malickiej (dzisiaj „Teatr Rozmaitości”) przy ul. Marszałkowskiej 8. „Pochwały należą się w równej mierze panu Olgierdowi Straszyńskiemu wytrawnemu i czujnemu dyrygentowi. Szczuplejsza ani żeśmy nawykli orkiestra brzmiała pod jego batutą soczyście w rolach instrumentowych nieskazitelnie.” -pisał po tym wieczorze J. Kawecki. Później Olgierd Straszyński dyrygował tutaj jeszcze spektaklami: Madame Butterfly Pucciniego i Wesołe kumoszki z Windsoru Nicolai’a. W zniszczonej wojną Warszawie natychmiast i z wielkim zapałem przystępuje do organizowania życia muzycznego tworząc już w 1945 roku Miejską Orkiestrę Symfoniczną, zalążek przyszłej Filharmonii Warszawskiej, z którą daje w różnych salach Warszawy szereg koncertów popularnej muzyki symfonicznej z udziałem wielu wybitnych, ocalałych z pożogi wojennej artystów śpiewaków i instrumentalistów

Afisz pierwszej powojennej premiery operowej w Warszawie

Artysta urodził się 29 listopada 1903 roku w Mariupolu na Ukrainie. Edukację muzyczną rozpoczął od nauki gry na skrzypach w kijowskiej szkole K. i M. Sławicz-Regameyów. Pierwsze występy, jako młodociany solista, zaliczył już w 1914 roku. W 1920 roku rodzina przenosi się do Warszawy, gdzie w1923 roku ukończył gimnazjum im. Adama Mickiewicza. Kolejne etapy jego muzycznej edukacji związane były z Konserwatorium Warszawskim, gdzie studiował teorię i dyrygenturą w klasie Grzegorza Fitelberga i Adama Dołżyckiego. Prywatnie uczył się dyrygentury pod okiem Emila Młynarskiego. Dokształcał się też w Wiedniu, Berlinie, Paryżu. Dyplom uzyskał w 1930 roku. Debiutował 30 maja 1930 roku przedstawieniem Verbum nobile Moniuszki w Teatrze na wyspie w warszawskich Łazienkach. W tym samym roku debiutował też w Filharmonii Warszawskiej. W 1935 roku został jednym z czterech stałych dyrygentów Wielkiej Orkiestry Polskiego Radia, której dyrektorem był w tym czasie Grzegorz Fitelberg. Od września 1939 roku na zaproszenie Adama Didura miał zostać dyrygentem Opery Warszawskiej.

Podczas niemieckiej okupacji przyłączył się do polskiego ruchu oporu. Uczestniczył w ukrywaniu przed Niemcami polskich dóbr kultury, w tym rękopisów: Fryderyka Chopina, Stanisława Moniuszki oraz Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego. Dyrygował tajnymi koncertami symfonicznymi, wydawał polskie pieśni patriotyczne. Podczas Powstania Warszawskiego był kierownikiem muzycznym podziemnej rozgłośni radiowej Błyskawica. Jako żołnierz Armii Krajowej prowadzi kolportaż ulotek, uczestniczy w akcji ukrywania przed okupantem dóbr kultury narodowej. Prowadzi, w ramach akcji RGO, kilka koncertów symfonicznych w sali Konserwatorium przy ul. Okólnik, których niestrudzonymi organizatorami byli dyrektor Edmund Rudnicki i Jerzy Waldorff, sam organizuje tajne koncerty z płyt „dla podtrzymania ducha”. Po upadku powstania został deportowany przez Niemców na roboty przymusowe do fabryki Kruppa w Essen. W trakcie transportu uciekł, wrócił do Polski I przedostał się do Nowego Sącza, gdzie zorganizował orkiestrę dętą i symfoniczną z którymi koncertował na rynku. Tam doczekał zakończenia wojny.

Afisz przedstawienia Madame Butterfly Warszawie prowadzonego przez Olgierda Straszyńskiego

Od roku 1947 kierował też świeżo uruchomioną w Warszawie fabryką płyt gramofonowych „Muza” (dawniej „Odeon”) przy ulicy Płockiej, utrwalając i popularyzując najcenniejsze dzieła literatury muzycznej.

W sezonie 1950/51 został ponownie dyrygentem Opery Warszawskiej; prowadził przedstawienia: Strasznego dworu Moniuszki, Eugeniusza Oniegina Czajkowskiego i baletu Pan Twardowski Różyckiego. Pierwszego czerwca 1946 roku wystąpił gościnnie w Czechach prowadząc spektakl Madame Butterfly Giacomo Pucciniego w praskim Narodnym Divadle.

Przez cały okres zawodowej aktywności współpracował z Polskim Wydawnictwem Muzycznym, będąc autorem wielu opracowań edytorskich i wartościowych instrumentacji. Ostatnie lata przed przejściem na emeryturę w 1968 roku poświęcił pracy w Teatrze Muzycznym w Łodzi, gdzie przygotował i poprowadził szereg atrakcyjnych premier i spektakli. Przez cały okres zawodowej aktywności współpracował z Polskim Wydawnictwem Muzycznym, będąc autorem wielu opracowań edytorskich i wartościowych instrumentacji. Ostatnie lata przed przejściem na emeryturę w 1968 roku, poświęcił pracy w Teatrze Muzycznym w Łodzi, gdzie przygotował i poprowadził szereg atrakcyjnych premier i spektakli.

Zmarł nagle 12 stycznia 1971 roku, podczas próby utworzonej przez siebie w Warszawie orkiestry, złożonej z emerytowanych muzyków, którzy – jak on – chcieli nadal kultywować umiłowany zawód artystyczny.

Adam Czopek